An toàn phòng cháy khi kinh doanh shophouse khối đế

Hỏi người mới mở cửa hàng họ lo gì nhất, câu trả lời thường là mặt bằng, khách hàng, tiền thuê. Ít ai nhắc tới phòng cháy. Thế nhưng với shophouse khối đế, đây lại là chuyện nên nghĩ tới sớm nhất, vì nó quyết định bạn được cải tạo thế nào, đặt bếp ở đâu, đi dây điện ra sao, và có khi quyết định luôn ngành hàng nào làm được trong căn đó.

Với shophouse khối đế Happy Home trong khu đô thị Vinhomes trung tâm TP Thanh Hóa, căn thương mại dùng chung kết cấu và hệ kỹ thuật với khối nhà ở phía trên. Bài viết dưới đây dành cho cả người tự kinh doanh lẫn chủ nhà cho thuê, tập trung vào những việc thực tế, làm được ngay.

1. Vì sao shophouse khối đế phải kỹ hơn mặt phố?

Nhà phố độc lập cháy thì thiệt hại chủ yếu nằm trong căn đó. Khối đế thì khác: khói đi lên theo trục thang, giếng kỹ thuật, và phía trên là căn hộ của cư dân. Vì vậy tòa nhà thường được thiết kế sẵn hệ thống phòng cháy dùng chung như đầu báo khói, đầu phun nước, đèn thoát hiểm, và hoạt động kinh doanh ở tầng đế phải đặt trong khuôn khổ đó.

Nói cách khác, bạn không chỉ lo cho cửa hàng của mình. Bạn đang làm ăn bên trong một hệ thống an toàn chung, và mọi thay đổi trong căn có thể ảnh hưởng tới cả hệ thống ấy. Nếu chưa rõ đặc điểm của loại hình này, xem thêm bài kinh doanh shophouse khối đế sao cho hài hòa với cư dân.

2. Mức rủi ro khác nhau theo ngành hàng

Không phải ngành nào cũng giống nhau. Bảng dưới đây giúp hình dung mức độ cần chuẩn bị, để bạn tính trước khi chọn căn hoặc chọn khách thuê:

Nhóm ngành	Ví dụ	Nguồn nguy cơ chính	Mức chuẩn bị
Bán lẻ, dịch vụ khô	Tạp hóa, thuốc, thời trang, điện thoại, văn phòng phẩm	Điện chiếu sáng, điều hòa; kho hàng giấy, nhựa, vải	Cơ bản
Dịch vụ dùng nhiệt, hóa chất	Salon tóc, làm móng, spa, giặt sấy	Máy sấy, thiết bị nhiệt công suất lớn; dung dịch dễ cháy	Trung bình – cần tính tải điện và chỗ cất hóa chất
Ăn uống có nấu nướng	Quán ăn, tiệm bánh, cà phê có bếp	Bếp gas hoặc bếp điện công suất lớn, dầu mỡ bám ống hút mùi	Cao – cần hỏi kỹ trước khi chọn căn
Loại hình tập trung đông người	Lớp học, phòng tập, không gian sự kiện	Nhiều người trong không gian kín, lối thoát nạn	Cao – có thể phải làm thủ tục riêng

Chi tiết nhu cầu thực tế của cư dân với từng ngành có trong bài ngành hàng kinh doanh phù hợp với shophouse khối đế.

3. Hỏi gì trước khi cải tạo?

Sai lầm tốn tiền nhất là làm xong nội thất rồi mới biết mình đã che đầu phun, dời đầu báo khói hay chặn lối thoát. Trước khi thuê thợ, nên có một buổi làm việc với ban quản lý vận hành và mang theo danh sách câu hỏi:

• Căn đã có những thiết bị phòng cháy nào (đầu báo, đầu phun, đèn thoát hiểm, bình chữa cháy), vị trí ở đâu?
• Hạng mục nào tuyệt đối không được tự ý tháo dỡ, di dời hay che khuất?
• Làm trần giả, vách ngăn thì cần lưu ý gì để không ảnh hưởng hệ thống sẵn có?
• Có được dùng gas trong căn không; nếu có thì vị trí đặt bình và yêu cầu đi kèm là gì?
• Tải điện tối đa của căn là bao nhiêu, muốn nâng thì thủ tục thế nào?
• Thủ tục đăng ký thi công, và có cần nghiệm thu gì sau khi cải tạo không?

Với các loại hình kinh doanh có nguy cơ cao hoặc tập trung đông người, pháp luật có thể yêu cầu thủ tục riêng về phòng cháy chữa cháy. Cách chắc chắn nhất là hỏi trực tiếp cơ quan cảnh sát phòng cháy chữa cháy địa phương, trình bày rõ ngành hàng và diện tích dự kiến, thay vì đoán hoặc nghe truyền miệng.

Nếu căn vừa mới nhận, nên ghi nhận hiện trạng các thiết bị phòng cháy ngay lúc nhận nhà. Danh mục kiểm tra có ở bài nhận bàn giao shophouse khối đế cần kiểm tra gì.

4. Ba nguồn cháy hay gặp và cách phòng

Điện quá tải. Cửa hàng mới mở thường cắm thêm tủ mát, máy pha cà phê, biển đèn, ổ cắm nối dài. Tổng tải vượt khả năng dây dẫn là chuyện rất dễ xảy ra. Hãy liệt kê thiết bị và công suất ngay từ lúc thiết kế, đi dây theo đúng tải, dùng aptomat chống giật – chống quá tải, hạn chế ổ cắm nối dài dùng lâu dài.

Bếp và gas. Với ngành ăn uống, dầu mỡ bám trong chụp và ống hút mùi là nguồn cháy lan rất nhanh. Vệ sinh định kỳ ống hút mùi, đặt bình gas đúng vị trí được chấp thuận, có van khóa và thiết bị báo rò rỉ. Nếu căn không phù hợp dùng gas, cân nhắc bếp điện ngay từ đầu.

Hàng hóa dễ cháy. Thùng carton, bao bì nhựa, vải vóc chất sát trần hoặc sát ổ điện là tình huống phổ biến ở cửa hàng nhỏ thiếu kho. Giữ khoảng cách giữa hàng hóa với đèn, ổ điện và đầu phun; dọn bao bì thường xuyên, không để tồn trong căn qua nhiều ngày.

5. Trang bị và thói quen vận hành hằng ngày

Thiết bị chỉ có ích khi người trong tiệm biết dùng và không vô tình làm nó mất tác dụng. Một danh sách tối thiểu nên có:

• Bình chữa cháy xách tay đặt ở chỗ dễ lấy, gần lối ra, loại phù hợp với nguồn cháy của ngành hàng (điện, dầu mỡ…); kiểm tra hạn và áp suất định kỳ.
• Lối thoát nạn thông thoáng: không kê kệ, không chất hàng chắn cửa, không khóa cửa thoát hiểm trong giờ mở cửa.
• Không che đầu báo, đầu phun bằng trần trang trí, rèm, biển hiệu treo thấp.
• Tắt nguồn trước khi đóng cửa: ngắt thiết bị không cần chạy qua đêm, khóa van gas.
• Hướng dẫn nhân viên: ai cũng cần biết vị trí bình chữa cháy, cầu dao tổng, lối thoát và số điện thoại khẩn cấp. Tham gia các buổi diễn tập do ban quản lý tổ chức nếu có.

Ngoài ra, nên tìm hiểu với đơn vị bảo hiểm hoặc cơ quan chức năng xem loại hình của bạn có thuộc diện phải mua bảo hiểm cháy nổ hay không. Kể cả khi không bắt buộc, đây vẫn là khoản đáng cân nhắc cho hàng hóa và trang thiết bị.

6. Nếu bạn là chủ nhà cho thuê

Căn là tài sản của bạn, nhưng người vận hành hằng ngày là khách thuê. Để tránh cảnh đến khi có sự cố mới tranh cãi ai chịu, nên làm rõ từ đầu:

• Hỏi ngành hàng, thiết bị dự kiến và tải điện của khách thuê trước khi ký.
• Ghi trong hợp đồng: bên thuê tuân thủ quy định phòng cháy của pháp luật và nội quy tòa nhà, tự làm các thủ tục gắn với ngành hàng của mình, không tự ý thay đổi hệ thống phòng cháy của căn.
• Thống nhất hạng mục cải tạo nào phải có chấp thuận của chủ nhà và ban quản lý.
• Thỏa thuận trách nhiệm mua bảo hiểm cho phần tài sản của mỗi bên.

Các điều khoản mẫu nên có trong hợp đồng xem thêm ở bài hợp đồng cho thuê shophouse cần điều khoản nào.

7. Tính khoản phòng cháy vào ngân sách

Bình chữa cháy, aptomat đúng chuẩn, thiết bị báo rò gas, vệ sinh ống hút mùi định kỳ… từng khoản không lớn, nhưng hay bị bỏ quên khi lập dự toán cải tạo. Nên đưa chúng vào bảng chi phí ngay từ đầu cùng phí quản lý và các khoản định kỳ khác, theo gợi ý ở bài chi phí vận hành shophouse khối đế cần dự trù. Mức chi cụ thể tùy ngành hàng và hiện trạng căn, hãy lấy báo giá thực tế từ đơn vị thi công.

8. Kết luận

Phòng cháy ở shophouse khối đế không phải thủ tục cho có. Nó là điều kiện để cửa hàng được mở cửa yên ổn, để cư dân phía trên yên tâm làm khách quen, và để căn giữ được giá trị khai thác lâu dài. Hỏi trước khi cải tạo, chọn ngành hợp với căn, giữ thói quen tắt nguồn và dọn hàng mỗi tối, phần lớn rủi ro sẽ được chặn từ gốc.

Về pháp lý, shophouse khối đế thuộc nhóm thương mại – dịch vụ, được cấp Giấy chứng nhận theo hồ sơ pháp lý dự án; đây không phải sản phẩm đất ở lâu dài. Yêu cầu phòng cháy cụ thể cho từng loại hình do cơ quan có thẩm quyền và ban quản lý tòa nhà hướng dẫn, có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy bạn nên đối chiếu quy định hiện hành trước khi đầu tư. Thông tin chính thức về dự án căn cứ hợp đồng và tài liệu do Chủ đầu tư Tập đoàn Vingroup – Vinhomes ban hành.

Câu hỏi thường gặp